Opactwo cystersów w Mironicach funkcjonowało od 1300 do 1539 roku. Po tym czasie była tam domena państwowa, następnie dzierżawa rodziny von Bayer, a od 1945 roku Państwowe Gospodarstwo Rolne. Obecnie jedna część terenu dawnego opactwa znajduje się w rękach osoby prywatnej, drugą przejęła gorzowska firma Remvet.
W trakcie prac wykopaliskowych prowadzonych na terenie dawnego opactwa cysterskiego w Mironicach przez Muzeum Lubuskie w Gorzowie Wielkopolskim w latach 1999 – 2010, odkryto brązową ceramiczną kulkę o średnicy ok. 3 cm z widocznymi śladami ugniatania.
Do czego mogła służyć kulka? Może to pocisk do broni palnej? Jednak bardziej prawdopodobnym wydaje się być to murmelka, którą bawiono się od pradziejów. Jedną z najprostszych zabaw kulkami, o której wspomina kronikarz Wincenty zwany Kadłubkiem była „para nie para”. Była to gra dla dwóch graczy, polegająca na tym, że jeden z graczy w jednej ze swoich dłoni zamykał kilka przedmiotów, a drugi gracz musiał odgadnąć czy jest ich liczba parzysta czy nie1 .
Zatem, czy mnisi z klasztoru w Mironicach grywali w murmelki? Być może tak, ale raczej nie odkrytą przez archeologów kulką. Ta bowiem została znaleziona w studni, którą wybudowano na początku XVIII wieku, czyli ok. 200 lat po kasacie opactwa.
Tekst: dr Małgorzata Pytlak
Zdjęcie: Piotr Seweryński
Więcej ciekawostek oraz faktów historycznych związanych z mnichami z opactwa cysterskiego w Mironicach będziecie mogli poznać już niedługo. Pod koniec roku odbędzie się premiera publikacji naukowej autorstwa dr Małgorzaty Pytlak i Izabeli Ignatowicz pt. „Dawne opactwo cysterskie w Mironicach (woj. lubuskie) w świetle wyników badań archeologiczno-architektonicznych”.
1Szerzej o grze w murmelki: https://edukacja.muzeum.elblag.pl/murmelki/, Krystyna Sulkowska-Tuszyńska, Kościól św. Jakuba w Toruniu. Historia w ziemi zapisana. Toruń 2022.
Zadanie „Ora et labora. Opracowanie i publikacja wyników badań archeologiczno-architektonicznych terenu dawnego opactwa cysterskiego w Mironicach” jest dofinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego w ramach rządowego programu „Ochrona zabytków archeologicznych 2025”.
Partnerami wydawnictwa są: Gmina Kłodawa oraz Centrum Konferencyjno-Szkoleniowe Cysters.
